1. Genel Yayın İş Akışı
Kitap yayın süreci, birbirini izleyen idari, editoryal, etik ve üretime ilişkin aşamalardan oluşan yapılandırılmış bir editoryal sistem aracılığıyla uygulanır. Süreç, yazar davetlerinin gönderilmesi ve gerekli ücret ödemelerinin tamamlanması ile başlar. Bu aşamayı takiben, yazarlar bölüm dosyalarını editoryal değerlendirme için sisteme yükler.
Yayın sürecinde katılım ücretinin ödenmesi, sürecin başlangıç aşamasında tamamlanır. Süreç devam ederken bölüm yazım yükümlülüğünü yerine getirmeyen yazarların yerine, editoryal planlamanın sürdürülebilirliği ve yayın takviminin aksamaması amacıyla yeni yazar ataması yapılabilir. Yazarın katılımından vazgeçmesi veya yazarlık sürecini iptal etmek istemesi hâlinde, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren ilk yedi gün içinde yapılan talepler değerlendirmeye alınır. Yedi günlük sürenin aşılması durumunda gerçekleştirilen iptal taleplerinde ise, muhasebesel işlemler ve yasal vergi kesintileri tamamlandıktan sonra kalan tutar iade edilir.
Bölüm dosyalarının gönderilmesinden sonra, bölümler ilgili bölüm editörleri tarafından değerlendirilir. Bu aşamada, bölüm editörleri bölümleri inceler, revizyon talep eder veya kabul önerisinde bulunur. Ardından, editoryal ofis tarafından intihal kontrolü gerçekleştirilir. Yayın politikası uyarınca, benzerlik oranının %20’nin altında olması gerekir.
İntihal incelemesini takiben, baş editör her bölümü inceler ve şu kararlardan birini verir: revizyon talebi, bölümün kabulü veya gerekli olduğu durumlarda başka bir editoryal öneri. Bölüm kabul edildiğinde, süreç son üretim aşaması olan dizgi aşamasına geçer.
Buna göre, yayın süreci aşağıdaki aşamalardan oluşur:
1. Yazar davetlerinin gönderilmesi ve ücret ödemelerinin tamamlanması
2. Bölüm dosyalarının yüklenmesi
3. Revizyon talepleri veya kabul önerileri dahil olmak üzere bölüm editörleri tarafından değerlendirme
4. Benzerlik oranının %20’nin altında olması şartıyla, editoryal ofis tarafından intihal kontrolünün yapılması
5. Revizyon talebi veya bölüm kabulü dahil olmak üzere baş editör değerlendirmesi
6. Dizgi
2. Web Sitesinde Yayımlanan Değerlendirme Süreci
Alan Editörleri ve Hakemler, editör tarafından ilgili akademik alandaki uzmanlar arasından seçilir. Seçilen tüm Alan Editörleri ve Hakemler, bir bölüm taslağının değerlendirmesini üstlenmeden önce sorumlulukları, etik ilkeler, değerlendirme ölçütleri ve değerlendirme süreci hakkında bilgilendirilir.
Alan Editörleri ve Hakemler, hakem olarak görev yapma davetini kabul ettikleri andan itibaren “Hakemlerin Sorumlulukları ve Etik İlkeleri” ve “Değerlendirme Süreçleri” başlıklı bölümlerde belirtilen kurallara uymakla yükümlüdür. Bu kurallar, değerlendirmenin yürütüldüğü etik, usule ilişkin ve değerlendirmeye dayalı çerçeveyi tanımlar.
Alan Editörleri ve Hakemler, yalnızca kendi uzmanlık alanları içinde uygun bir değerlendirme sunabilecekleri değerlendirme görevlerini kabul eder. Ayrıca değerlendirme sürecinin gizliliğine saygı göstermekle yükümlüdürler. Değerlendirme altındaki bölüm taslağına ilişkin tüm bilgiler, belgeler, değerlendirmeler ve ayrıntılar her koşulda kesinlikle gizli tutulur.
Bir bölüm taslağını değerlendirmek üzere davet edilen Alan Editörleri ve Hakemler, değerlendirme davetini kabul etme veya reddetme kararlarını 5 gün içinde sunar. Bu sürenin sonunda herhangi bir karar sunulmazsa, değerlendirme daveti reddedilmiş sayılır ve editör yeni bir hakem atar.
Daveti kabul eden hakemler, kabul tarihinden itibaren 20 gün içinde görüşlerini sunar. Hakemler değerlendirmeyi bu süre içinde tamamlayamazsa, gerekli olduğu durumlarda kendilerine 7 güne kadar ek süre verilebilir. Ek süre talep edilmezse, yeni bir hakem atanabilir.
Bir Alan Editörü veya Hakem, bir bölüm taslağını değerlendirme davetini kabul ettiğinde, editör yazar bilgilerini başvuru formundan çıkarır ve anonimleştirilmiş formu bölüm taslağı ile birlikte hakeme iletir. Değerlendirme görevini kabul eden her hakem, Değerlendirme Formunu tamamlar ve bölüm taslağının kabulü, revizyonu, daha ileri değerlendirilmesi veya reddiyle ilgili kararını somut gerekçelerle açıklar.
3. Değerlendirme Formundaki Değerlendirme Ölçütleri
Değerlendirme Formunda, Alan Editörleri ve Hakemler aşağıdaki konularda görüş bildirir:
1. Başlık ile içerik arasındaki uyum
2. Çalışmanın türü
3. Hedef kitle
4. Alana katkı
5. Konunun tutarlılığı
6. Kapsamın ve kavramsal çerçevenin tanımlanması
7. Çalışmanın dili ve üslubu
8. Birincil kaynaklara erişim
9. Çalışmada kullanılan formül, sembol ve birimlerin, uygulanabilir olduğu durumlarda, uluslararası standartlara uygunluğu
10. Görseller, tablolar, şekiller, grafikler ve benzeri materyaller dahil olmak üzere görsel unsurların, uygulanabilir olduğu durumlarda, nitelik ve nicelik bakımından yeterliliği
11. Uygunsuz içerik barındıran bölüm veya paragrafların belirlenmesi ve bu bölümlerin kısaltılması, genişletilmesi veya tamamen çıkarılması gerekip gerekmediğinin tespiti
12. Diğer yayımlanmış çalışmalardan yapılan alıntıların telif hakkı koruması kapsamında olup olmadığı
Alan Editörleri ve Hakemler, bu konulardaki görüşlerini Değerlendirme Formunda belirtir. Ancak, bir bölüm taslağının yayımlanması için hakemlerden bu noktaların tamamı hakkında onay alınması gerekmez. Bölüm taslağı, gerekli revizyonlar tamamlandıktan sonra yayımlanabilir.
Değerlendirme formunu tamamladıktan sonra, Alan Editörleri ve Hakemler aşağıdaki kararlardan birini verir:
1. Kabul
2. Revizyonlardan sonra kabul edilebilir
3. Revizyonlardan sonra daha ileri değerlendirme gerektirir
4. Ret
4. Hakem Değerlendirme Sürecini İzleyen İşlemler
Hakem değerlendirme sürecinden sonra, Alan Editörü veya Hakem tarafından sağlanan geri bildirim editör tarafından değerlendirilir. Karar “Revizyonlardan sonra yayın için kabul edilebilir” ise, editör, yazar gerekli revizyonları tamamladıktan sonra bölüm taslağını hakeme geri gönderme yetkisine sahiptir. Ancak, revize edilmiş bölüm taslağını hakeme yeniden göndermeden önce, editör tüm değerlendirme raporlarını ve kendi görüşünü doğrudan yayın kuruluyla paylaşabilir.
Karar “Revizyonlardan sonra daha ileri değerlendirme gerektirir” ise, editör, yazar gerekli revizyonları yaptıktan sonra bölüm taslağını Alan Editörüne veya Hakeme yeniden gönderir. Hakemin yanıtına bağlı olarak, editör yazardan ek revizyonlar talep edebilir veya tüm raporları ve kendi görüşünü koordinasyon komitesiyle paylaşabilir.
Revizyon talep eden bir Alan Editörü veya Hakem, revizyonlar tamamlandıktan sonra bölüm taslağının yeniden değerlendirilmesini isteyebilir. Bu gibi durumlarda, hakeme bu değerlendirme için 15 günlük ek süre verilir.
Hakem raporları olumsuz ise, editör yazara bölüm taslağının yayımlanmayacağını ve sürecin sonuçlandırıldığını bildirir. Editör ayrıca yayın kurulunu da bu karar hakkında bilgilendirir.
5. Veri, Gizlilik ve Çıkar Çatışmasına İlişkin Ek Notlar
Saha araştırmasına veya veri analizine dayalı çalışmalarda, hakem analizlerin uygun şekilde değerlendirilebilmesini sağlamak amacıyla editörden ilgili verileri temin etmesini talep edebilir. Bu gibi durumlarda, editör bu konuda yazarla iletişime geçer ve verileri hakeme iletir.
Alan Editörleri ve Hakemlerin araştırma, yazarlar veya araştırma fon sağlayıcıları ile ilgili herhangi bir çıkar çatışması bulunmamalıdır. Potansiyel bir çıkar çatışması ortaya çıkarsa, hakem editörle iletişime geçmeli ve potansiyel çıkar çatışmasını açıklamalıdır. Çıkar çatışması durumları, COPE tarafından yayımlanan Çıkar Çatışması Çerçevesi doğrultusunda ele alınır.
Alan Editörleri ve Hakemler, değerlendirdikleri çalışmalardan elde edilen verileri yayından önce kullanamaz veya bu verileri başkalarıyla paylaşamaz.